ΕΛΕΝΗ Α. ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΟΜΑΤΟΛΟΓΟΣ                          

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΟΥΣ ΙΑΤΡΟΥΣ ΑΠΟ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΣΕ ΣΥΝΕΔΡΙΑ



Σαρκώματα - Κακόηθες Μελάνωμα

ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΕΛΕΝΗ - Στοματολόγος

Πτυχιούχος της Οδοντιατρικής και της Ιατρικής Σχολής Αθηνών

Master of Science in Oral Medicine with distinction, Eastman DentalInstitute, UCL

Διδάκτωρ της Ιατρικής Σχολής Αθηνών (PhD)


1. Σαρκώματα - Κακόηθες Μελάνωμα

ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΕΛΕΝΗ

Στοματολόγος

Πτυχιούχος της Οδοντιατρικής και της Ιατρικής Σχολής Αθηνών

Master of Science in Oral Medicine with distinction, Eastman DentalInstitute, UCL

Διδάκτωρ της Ιατρικής Σχολής Αθηνών (PhD)


Σαρκώματα Στόματος
ICD10 Ταξινόμηση


C49.0 Συνδετικού ιστού και μαλακών ιστών της κεφαλής, του προσώπου και του τραχήλου    


Αγγεία του αίματος


Θύλακας


Χόνδρος


Περιτονίες


Λίπος

Σύνδεσμοι, εκτός αυτών της μήτρας


Λεμφαγγεία


Μύες


Αρθρικό υγρό


Τένοντες (έλυτρο)

Πηγή: Γαληνός Οδηγός Φαρμάκων

          

                Δεν περιλαμβάνει   ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ;;


Αρθρικοί χόνδροι (C40- C41)


Χόνδροι του λάρυγγα (C32.3)


Χόνδροι της ρινός (C30.0)


Συνδετικός ιστός του μαστού (C50)


Σάρκωμα Kaposi (C46)


Μεσοθηλίωμα (C45)


Περιφερικά νεύρα και το αυτόνομο νευρικό σύστημα (C47)


Περιτόναιο (C48)


Οπισθοπεριτοναικός χώρος (C48.0)


Πηγή: 
Γαληνός Οδηγός Φαρμάκων


Ινοσάρκωμα (Fibrosarcoma)


Ραβδομυοσάρκωμα (Rhabdomyosarcoma)


Λειομυοσάρκωμα  (Leiomyosarcoma)


Κακόηθες Ινώδες Ιστιοκύτωμα  (Malignant Fibrous Histiocytoma)


Νόσος ICD-10: C41 Κακοήθη νεοπλάσματα των οστών και των αρθρικών χόνδρων διαφόρων άλλων εντοπίσεων

 C41.0Οστά του κρανίου και του προσώπου


 C41.1Κάτω γνάθος


Πηγή: Γαληνός Οδηγός Φαρμάκων


ΣΑΡΚΩΜΑ EWING
(Ewing Sarcoma)


μικροσκοπικά, παρατηρείται ομοιόμορφος κυτταρικός πληθυσμός με στρογγυλά μικρά κύτταρα με ωοειδή μικρό, καλά αφοριζόμενο,πυρήνα και ασαφές κυτταροπλασματικό όριο


το πρωτόπλασμα των κυττάρων είναι PAS θετικό λόγω παρουσίας γλυκογόνου


τα νεοπλασματικά κύτταρα διατάσσονται σε μεγάλες ομοιόμορφες επιφάνειες.


αιμορραγίες και νεκρωμένες περιοχές είναι συχνά ευρήματα.


αξιόπιστες εργαστηριακές τεχνικές είναι η ανάστροφη αλυσιδωτή αντίδραση πολυμεράσης RT-PCR) και in situ υβριδισμός για ταυτοποίηση της αντιμετάθεσης 11/22


Κακοήθης Φακή
(Lentigo Maligna)


αυξημένο αριθμό μελανινοκυττάρων με άτυπους πυρήνες που βρίσκονται μεταξύ των κυττάρων της βασικής στιβάδας αλλά και στην ακανθωτή στιβάδα του επιθηλίου.

XA

ΣΑΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ



_____________________________________________________________________________________



ΠΡΟΚΑΡΚΙΝΙΚΕΣ ΒΛΑΒΕΣ & ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ  - ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ


Oral potentially malignant disorders  

Δυνητικά κακοήθεις διαταραχές στόματος

ΠΡΟΑΡΚΙΝΙΚΕΣ ΒΛΑΒΕΣ

Λευκοπλακία

Ερυθροπλακία

Ερυθρολευκοπλακία

Μυρμηκιώδης υπερπλασία

Στοματικές βλάβες από αντίστροφο κάπνισμα

ΠΡΟΚΑΡΚΙΝΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Ακτινική  χειλίτις

Σύνδρομο  Plummer – Vinson

Ομαλός  Λειχήνας

Συφιλιδική  Γλωσσίτις

Υποβλεννογόνια  Ίνωση

Ερυθηματώδης λύκος

Συγγενής δυσκεράτωση

(κ.α. σύνδρομα  fanconi, xp)

Ανοσοκαταστολή-gvhd

ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ

Προκαρκινική βλάβη είναι ο μορφολογικά τροποποιημένος ιστός, κλινικά και ιστολογικά, που έχει μεγαλύτερο κίνδυνο κακοήθους εξαλλαγής απ’ ότι ο αντίστοιχος φυσιολογικός ιστός.

Ως  προκαρκινικές καταστάσεις ορίζονται νοσήματα που δεν αλλάζουν κατ’ ανάγκη την κλινική εικόνα του ιστού, αλλά σχετίζονται με μεγαλύτερο κίνδυνο εξαλλαγής του ιστού σε προκαρκινική ή καρκινική βλάβη

ΛΕΥΚΟΠΛΑΚΙΑ


ΛΕΥΚΟΠΛΑΚΙΑ ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ Ι. ΟΜΟΙΟΓΕΝΗΣ

ΛΕΥΚΟΠΛΑΚΙΑ ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ Ι.   ΟΜΟΙΟΓΕΝΗΣ

ΛΕΥΚΟΠΛΑΚΙΑ ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΙΙ.

 

ΚΟΚΚΙΩΔΗΣ ΛΕΥΚΟΠΛΑΚΙΑ

 

ΜΥΡΜΗΚΙΩΔΗΣ ΛΕΥΚΟΠΛΑΚΙΑ

ΛΕΥΚΟΠΛΑΚΙΑ ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΙΙΙ. ΒΛΑΣΤΙΚΗ ΜΥΡΜΗΚΙΩΔΗΣ

Ποικιλία μυρμηκιώδους λευκοπλακίας                      υψηλού κινδύνου

Α : Γ = 1 : 4, δεν σχετίζεται άμεσα                                          με το κάπνισμα. (89% HPV +)

Χαρακτηρίζεται από πολλαπλές                           κερατωτικές πλάκες που ξεκινούν                               επίπεδες και επεκτείνονται στα-                                           θερά με επιφάνεια με παχιά, ανώμαλη επιφάνεια

Σε μεγάλο ποσοστό εξελίσσεται σε Ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα σε διάστημα 8-10 χρόνια


ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ
ΛΕΥΚΟΠΛΑΚΙΑΣ

- Ομαλός Λειχήνας

- Καντιντίαση (Υπερτροφική)

- Τριχωτή Λευκοπλακία

- Χρόνια Δήξη

- Λευκοίδημα

- Στοματίτις από επαφή κανέλλας

- Ουραιμική Στοματίτις

– Δισκοειδής Ερυθηματώδης Λύκος

- Γενετικά σύνδρομα  με Λευκοπλακία

 -  Λευκός Σπογγώδης Σπίλος

 -   Συγγενής Παχυονυχία

 -   Κληρονομική Καλοήθης

 -   Ενδοεπιθηλιακή Δυσκεράτωση

 - Σύνδρομο Εστιακής

     Υπερκεράτωσης Παλαμών –

     Πελμάτων – Βλεννογόνου Στόματος

ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ
ΛΕΥΚΟΠΛΑΚΙΑΣ

                ΚΑΝΤΙΝΤΙΑΣΗ

ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ
ΛΕΥΚΟΠΛΑΚΙΑΣ

       ΧΡΟΝΙΑ ΔΗΞΗ

ΚΑΛΟΗΘΗΣ ΥΠΕΡΚΕΡΑΤΩΣΗ ΦΑΤΝΙΑΚΗΣ ΑΚΡΟΛΟΦΙΑΣ

ΠΡΟΚΑΡΚΙΝΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Ακτινική  χειλίτις

Σύνδρομο  Plummer – Vinson

Ομαλός  Λειχήνας

Συφιλιδική  Γλωσσίτις

Υποβλεννογόνια  Ίνωση

ΑΚΤΙΝΙΚΗ ΧΕΙΛΙΤΙΣ

- Σχετίζεται με την έκθεση στον ήλιο (η υπεριώδης ακτινοβολία προκαλεί εξαλλαγή στο DNA)

- Εμφανίζεται κυρίως στο κάτω χείλος σε ανοικτόχρωμα άτομα, που εκτείθενται  πολλές ώρες στον ήλιο κυρίως λόγω  εργασίας

ΑΚΤΙΝΙΚΗ ΧΕΙΛΙΤΙΣ
ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ – ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ

- Κλινική Εικόνα

- Κάτω χείλος σχεδόν πάντα

    απολέπιση χε’ιλους περιοχές,                                          με ατροφία, ξηρότητα, λευκές                                                   πλάκες, ελκώσεις, οίδημα

- Διαφορική Διάγνωση

Απολεπιστική χειλίτις

Χειλίτις από επαφή

Δισκοειδής ερυθηματώδης                                                   Λύκος

Ομαλός Λειχήνας

Λευκοπλακία / Ακανθοκυτταρικό Καρκίνωμα

ΟΜΑΛΟΣ ΛΕΙΧΗΝΑΣ

- Συχνό χρόνιο φλεγμονώδες νόσημα, αγνώστου αιτιολογίας

- Ίσως οφείλεται σε αυτοάνοση αντίδραση κατά αντιγονικών στόχων των κυττάρων της βασικής στιβάδας του επιθηλίου που έχουν τροποποιηθεί από ιούς, βακτήρια, φάρμακα, οδ/κα υλικά, εμβόλια κ.α. (ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟΔΕΔΕΙΓΜΕΝΑ ΑΥΤΟΑΝΟΣΟ ΝΟΣΗΜΑ)

- Προσβάλλει τον βλεννογόνο του στόματος (70%), γεννητικά όργανα, δέρμα, νύχια

- Κλινικά στο στόμα παρατηρούνται η δικτυωτή, διαβρωτική, ατροφική, υπερτροφική, πομφολυγώδης, μελαγχρωματική μορφή & η αποφλοιωτική ουλίτις

ΟΜΑΛΟΣ ΛΕΙΧΗΝΑΣ
ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ

       Υπερτροφική μορφή                     Δικτυωτή μορφή

       Διαβρωτική μορφή                      Ατροφική μορφή

ΟΜΑΛΟΣ ΛΕΙΧΗΝΑΣ
ΚΑΙ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΣΤΟΜΑΤΟΣ

- Αν και ο Π.Ο.Υ. κατατάσσει το ΟΜΑΛΟ ΛΕΙΧΗΝΑ ΣΤΟΜΑΤΟΣ ως δυνητικά κακοήθη κατάσταση (potentially malignant disorder), εντούτοις η προκαρκινική δυναμική του Ομαλού Λειχήνα αμφισβητείται

- Μπορεί να συνυπάρχει με δυσπλασία ή ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα, ή να είναι ακόμη και διαγνωστικό ιστοπαθολογικό λάθος

- Κακοήθης εξαλλαγή βλαβών Ομαλού Λειχήνα σε βάθος χρόνου παρουσιάζεται σε ποσοστό 0,5 – 2,5%

- Έλλειψη μακροχρόνιων μελετών

- Συνιστάται παρακολούθηση των ασθενών

Καθοριστικός ο ρόλος του Οδοντίατρου στην έγκαιρη διάγνωση προκαρκινικών βλαβών του στόματος.
Μην ξεχνάμε να κάνουμε έλεγχο της στοματικής κοιλότητας σε κάθε ασθενή μας, ανεξάρτητα από τον λόγο επίσκεψης

Ευχαριστώ τον Καθηγητή της Στοματολογίας

  Γιώργο Λάσκαρη

  που μου παραχώρησε υλικό για αυτή την  

  παρουσίαση.



Είναι αδύνατο για έναν άνθρωπο να μάθει αυτά που νομίζει ότι ήδη ξέρει

.Επίκτητος, 50 μ.Χ.-120 μ.Χ, Στωικός φιλόσοφος

  

Βλάβες ούλων από συστηματική λήψη φαρμάκων

«Αρχή σοφίας, η των ονομάτων επίσκεψις» 

 (Αντισθένης)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Πολλοί όροι έχουν χρησιμοποιηθεί για να περιγράψουν την  διόγκωση ούλων

Υπερπλασία (hyperplasia) : "Μη φυσιολογική αύξηση του αριθμού των φυσιολογικών κυττάρων”

Υπερτροφία (hypertrophy) : “Υπερβολική ανάπτυξη οργάνου λόγω της αύξησης του μεγέθους των κυττάρων του "

ΔΙΟΓΚΩΣΗ (Overgrowth, enlargement) είναι ο γενικός όρος που περιγράφει καλύτερα αυτή την ιατρογενή κατάσταση.

the height of gingival tissue was measured from the cementoenamel junction to the free gingival margin. The following grades were scored in 6 points around each tooth: Grade 0, normal; 1, minimal enlargement (≤2 mm in size, with gingiva covering the cervical third or less of anatomic crown); 2, moderate enlargement (2–4 mm in size and/or gingiva extending into middle third of anatomic crown); and 3, severe enlargement (nodular gingiva >4 mm and/or gingiva covering more than two-thirds of tooth crown).

Υπεύθυνα φάρμακα

η φαινυτοΐνη - αντιεπιληπτικό φάρμακο ( λιγότερο συχνά βαλπροϊκό νάτριο,φαινοβαρβιτάλη)

κυκλοσπορίνη: ανοσοκατασταλτικό φάρμακο που χρησιμοποιείται για τη μείωση της απόρριψης μοσχεύματος οργάνου.

αναστολείς διαύλων ασβεστίου (νιφεδιπίνη, βεραπαμίλη, διλτιαζέμη, οξοδιπίνη, αμλοδιπίνη): μια ομάδα αντιυπερτασικών φαρμάκων.

Άλλα φάρμακα, όπως η ερυθρομυκίνη και οι ορμόνες, έχουν επίσης συσχετιστεί με αυτή την ανεπιθύμητη αντίδραση

Επιδημιολογία

Δεν εμφανίζουν όλοι οι ασθενείς που χρησιμοποιούν αυτούς τους παράγοντες  διόγκωση των ούλων

Η έκταση και η σοβαρότητα ποικίλλουν

Η διόγκωση  που προκαλείται από φαινυτοΐνη μπορεί να είναι παρούσα στο 50 έως 100%

 Η διόγκωση από κυκλοσπορίνης και αναστολέα διαύλων ασβεστίου φαίνεται να είναι λιγότερο συχνή, κυμαινόμενη από 15-85% και 10-30% αντίστοιχα.

Επιδημιολογία

φύλο και  ηλικία

ΔΕΝ είναι σχετικοί παράγοντες κινδύνου για την φαινυτοΐνη

Μεταξύ των ασθενών που λαμβάνουν κυκλοσπορίνη και / ή νιφεδιπίνη, οι άνδρες μπορεί να βρίσκονται σε υψηλότερο κίνδυνο από ότι οι γυναίκες

Η ηλικία δεν είναι ένας παράγοντας κινδύνου για τους αναστολείς των διαύλων ασβεστίου, δεδομένου ότι η χρήση των φαρμάκων περιορίζεται συνήθως στους μεγαλύτερους ενήλικες

Παρόλα αυτά, σε ασθενείς που έλαβαν κυκλοσπορίνη και αναστολείς, διαύλου ασβεστίου η ηλικία έχει αναγνωριστεί ως παράγοντας κινδύνου (νεαρή)

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ

Συσχέτιση με τη δοσολογία, τη διάρκεια, τις συγκεντρώσεις του φαρμάκου (στο αίμα και  το σάλιο) και τη σοβαρότητα / έκταση της διόγκωσης των ούλων,

αλλά ...

 πολλές μεταβλητές (δειγματοληψία ,τεχνική, φαρμακοκινητικοί παράγοντες) μπορεί να επηρεάσουν

έχει αναφερθεί πρόσφατα ότι οι ασθενείς που υποβλήθηκαν σε θεραπεία με διάλυμα κυκλοσπορίνης εμφανίζουν πιο εκτεταμένη διόγκωση  από ότι οι ασθενείς που χρησιμοποιούν κάψουλες (εξήγηση για μεγάλα ποσοστά σε παιδιά;)

Η παθογένεση

Δεν είναι πλήρως κατανοητή

Εχει πολυπαραγοντική φύση και επηρεάζεται από παράγοντες όπως ηλικία, δημογραφικές μεταβλητές, γενετική προδιάθεση, κατάσταση στοματικής υγιεινής, φαρμακοκινητικές μεταβλητές  μοριακές και κυτταρικές μεταβολές στους ιστούς των ούλων.  μπορούν να επηρεάσουν τον μεταβολισμό ορισμένων ορμονών που εξαρτώνται από την ηλικία (δηλαδή της τεστοστερόνης) θα μπορούσε να έχει άμεση επίδραση στους πληθυσμούς των ουλικών κυττάρων.

Μερικές μελέτες έχουν δείξει ότι οι ασθενείς που αναπτύσσουν βλάβες των ούλων έχουν υψηλή συχνότητα συγκεκριμένα HLA αντιγόνα και γενετικούς δείκτες (κυτόχρωμα P450, HLA-DR2,)

 Επιπλέον, έχει επίσης αναφερθεί ότι οι ασθενείς που εξέφρασαν γενετικούς δείκτες όπως HLA-B37 ή HLA-DR1, έχουν σε κάποιο βαθμό προστασία

Μπορεί επίσης να επιδεινωθούν από φλεγμονή των ούλων, μέσω μηχανικού  και χημικού ερεθισμού.

Η ταυτόχρονη χρήση φαρμάκων που εμπλέκονται είναι πιθανό να αυξήσει τη συχνότητα εμφάνισης

Η παθογένεση

 Άμεση επίδραση της κυκλοσπορίνης, της φαινυτοΐνης και της νιφεδιπίνης (ή  μεταβολίτες) στη δραστικότητα των ουλικών ινοβλαστών

Ενίσχυση της ανάπτυξης των κυττάρων και της παραγωγής πρωτεϊνών δηλ κολλαγόνων έχει παρατηρηθεί σε καλλιέργειες ανθρώπινων ουλικών κυττάρων που διεγείρονται άμεσα με αυτά τα φάρμακα.

Κλινική εικόνα

Η διόγκωση των ούλων συνήθως ξεκινά από τις θηλές .

Κυρίως πρόσθια δόντια

 τα κλινικά χαρακτηριστικά είναι πολύ παρόμοια, ανεξάρτητα από το φάρμακο που εμπλέκεται.

Ωστόσο, έχουν περιγραφεί μικρές διαφορές: στις περιπτώσεις που οφείλονται σε αντιεπιληπτικά φάρμακα, τα  ούλα είναι σκληρά και λιγότερο ερυθρά λόγω του εμφανούς ινώδους συστατικού,

ενώ άλλα φάρμακα χαρακτηρίζονται από οζιδιακή λοβωτή σπογγώδη όψη και δευτερογενή φλεγμονή που μπορεί να προκαλέσουν οίδημα, έλκωση και αιμορραγία κατά το βούρτσισμα.

ΔΙΟΓΚΩΣΗ ΑΠΟ ΑΝΑΣΤΟΛΕΑ ΔΙΑΥΛΩΝ ΑΣΒΕΣΤΙΟΥ

ΔΙΟΓΚΩΣΗ ΑΠΟ ΑΝΑΣΤΟΛΕΑ ΔΙΑΥΛΩΝ ΑΣΒΕΣΤΙΟΥ

ΔΙΟΓΚΩΣΗ ΟΥΛΩΝ ΑΠΌ ΦΑΙΝΥΤΟΙΝΗ

ΔΙΟΓΚΩΣΗ ΟΥΛΩΝ ΑΠ0 ΚΥΚΛΟΣΠΟΡΙΝΗ

ΔΙΟΓΚΩΣΗ ΟΥΛΩΝ ΣΥΝΔΥΑΣΜΟΣ
ΑΝΑΣΤΟΛΕΑ ΔΙΑΥΛΩΝ ΑΣΒΕΣΤΙΟΥ ΚΑΙ ΚΥΚΛΟΣΠΟΡΙΝΗΣ

Διαφορική διάγνωση

Χρόνια υπερπλαστική ουλίτις

Ουλίτις κυήσεως

Ινωμάτωση των ούλων

Λευχαιμία

 Κοκκιωμάτωση του Wegener

Αμυλοείδωση

Νόσος του Crohn

Σύνδρομο Hurler

Σύνδρομο Zimmermann-Laband

Διάγνωση

Κλινική εμφάνιση των ούλων και στο ιατρικό ιστορικό

Τα ιστοπαθολογικά χαρακτηριστικά από  φαινυτοϊνη  χαρακτηρίζονται κυρίως από πολλαπλασιασμό μορφολογικά φυσιολογικών ινοβλαστών και από αυξημένη ποσότητα κολλαγόνου

Τα ιστοπαθολογικά χαρακτηριστικά από άλλα  φάρμακα είναι παρόμοια και χαρακτηρίζονται από έντονα κολλαγόνώδη συνδετικό ιστό με λίγα ή καθόλου φλεγμονώδη εξιδρώματα. Ο συνδετικός ιστός είναι πολύ αγγειακός και υπάρχουν εστιακές συσσωρεύσεις φλεγμονωδών διηθήσεων ου κυριαρχείται από πλασματοκύτταρα, που μπορεί να υποδηλώνουν μια νεοπλασματική διαδικασία.

Θεραπεία

χειρουργικές και / ή μη χειρουργικές θεραπείες.

Μη χειρουργικές θεραπείες.

διακοπή, στην τροποποίηση της δοσολογίας ή αντικατάσταση φαρμάκου

Σε ασθενείς που έλαβαν κυκλοσπορίνη, φαίνεται ότι η σύγχρονη χρήση του αντιβιοτικού αζιθρομυκίνη μπορεί να μειώσει τη σοβαρότητα της ουλίτιδας  

πρεδνιζολόνη και  αζαθειοπρίνη  παρέχουν στους ασθενείς σε κάποιο βαθμό «προστασία" από τη διόγκωση  των ούλων και μπορεί επίσης να μειώσει τη σοβαρότητα αυτής της παρενέργειας.

Καλή στοματική υγιεινή και πλύσεις  με χλωροεξιδίνη

Συχνές αποτρυγώσεις θα μπορούσαν να βοηθήσουν στη μείωση του βαθμού της  διόγκωσης των ούλων.

Μετά τη διακοπή της θεραπείας ή ηαντικατάσταση των φαρμάκων, η παρακολούθηση  6-12 μηνών είναι σημαντική για την αξιολόγηση

/ και την ανάγκη μιας χειρουργικής θεραπείας.

Η χειρουργική θεραπεία

αφαίρεση των υπερπλαστικών ιστών με περιοδοντική χειρουργική

Τεχνικές

Η ΟΥΛΕΚΤΟΜΉ είναι η προτιμώμενη θεραπεία

 μικρές περιοχές (έως και έξι δόντια),

 δεν υπάρχει καμία ένδειξη απώλειας προσφυσης και υπάρχει τουλάχιστον 3 mm κερατινοποιημένου ιστού.

Η ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΉ ΜΕ ΚΡΗΜΝΟ προτιμάται σε μεγαλύτερες περιοχές (περισσότερες από έξι δόντια) και υπάρχουν ενδείξεις απώλειας προσφυσης

σε συνδυασμό με οστικές ανωμαλίες.

 Η χειρουργική επέμβαση laser CO2  (κ.α.) έχει προταθεί ως χειρουργική θεραπεία

εξαιτίας του μειωμένου χειρουργικού χρόνου και της γρήγορης μετεγχειρητικής αιμόστασης.

Είναι σημαντική η στοματική υγιεινή για την πρόληψη ή την επιβράδυνση της υποτροπής

ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΙΣ ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΕΣ

ΑΝΟΣΟΚΑΣΤΟΛΗ ( κάλυψη με αντιβίωση σε συνεννόηση με θεράποντα – κυρίως για χειρουργική θεραπεία σε μεταμοσχευμένους)

ΑΝΤΙΠΗΚΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ (τροποποίηση όπου χρειάζεται-INR κλπ)

ΜΕΓΑΛΗ ΗΛΙΚΙΑ   (συνεννόηση με συνοδούς για τήρηση οδηγιών)

ΑΛΛΑ (πχ ανεπάρκεια ή πρόσφατες αλλαγές βαλβίδων καρδίας,  -υπερτασικοί-χημειοπροφύλαξη , ΣΔ, λήψη διφωσφονικών )

Πρόγνωση και επιπλοκές

Οι υποτροπές είναι συχνές, ιδιαίτερα σε ασθενείς με κακή στοματική υγιεινή και όταν δεν μπορούν να τροποποιηθούν ή να μειωθούν τα θεραπευτικά σχήματα.

Όπως αναφέρθηκε παραπάνω, η παρουσία οδοντικής πλάκας, ορθοδοντικών και προσθετικών εργασιών  συμβάλει στην αύξηση της φλεγμονής των ούλων.

Προβλήματα πέρα από αισθητικά:

 μπορεί να παρεμβαίνουν στη σύγκλειση, τη μάσηση και την ομιλία.

Πρόληψη

Η καλή στοματική υγιεινή μπορεί να βοηθήσει στην πρόληψη της εμφάνισης και της ανάπτυξης της διόγκωσης των ούλων.

Βιβλιογραφία

1) Marshall RI, Bartold PM. Medication induced gingival overgrowth. Oral Diseases, 1998; 4:130-151.

2) Camargo PM, Melnick PR, Pirih FQM, Lagos R, Takei HH. Treatment of drug-induced gingival enlargement: aesthetic and functional considerations. Periodontology 2000, 2001; 27:131-138.

3) Seymour RA, Ellis JS, Thomason JM. Risk factors for drug-induced gingival overgrowth. J ClinPeriodontol 2000; 27:217-223.

4) Seymour RA, Thomason JM, Ellis JS. The pathogenesis of drug-induced gingival overgrowth. J Clin Periodontol 1996; 23:165-175.

5) Vescovi P, Meleti M, Manfredi M, Bonanini M. Pathogenesis of cyclosporin induced gingival overgrowth. Min Stomatol 2003; 52:219-229.

6)http://www.eaom.eu/pdf/content/DRUG_INDUCED_GINGIVAL_OVERGROWTH.pdf

7) Nifedipine and phenytoin induce matrix synthesis, but not proliferation, in intact human gingivalconnective tissue ex vivo

Shawna S. Kim, Sarah Michelsons, Kendal Creber, Michael J. Rieder, Douglas W. Hamilton

J Cell Commun Signal. 2015 Dec; 9(4): 361–375. Published online 2015 Aug 23. doi: 10.1007/s12079-015-0303-9

PMCID: PMC4715821

 Diagnosis and Treatment is certain to be an essential reference not only for physicians and dentists involved in the diagnosis and therapy of oral diseases but also for dermatologists, otorhinolaryngologists, pediatricians, internists, hematologists, and rheumatologists evaluating the oral manifestations of systemic diseases.



_____________________________________________________________________________________




Ανεπιθύμητες ενέργειες βιοτεχνολογικών  φαρμάκων (στοχευμένων θεραπειών, βιολογικών παραγόντων )στο στόμα και την περιστοματική περιοχή

Ελένη Α. Γεωργακοπούλου

Στοματολόγος –Ιατρός –Οδοντίατρος

MSc Oral Medicine Eastman Dental Institute, UCL,

Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ

ΣΤΟΧΕΥΜΕΝΕΣ –(ΜΟΡΙΑΚΑ)-
ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ

ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΜΟΝΟΚΛΩΝΙΚΩΝ

Προέρχονται από βιολογικές πηγές:

Πλήρως ανθρώπινες (κατάληξη mab), μονοκλωνικές ανοσοσφαιρίνες

Εξανθρωπισμένες (κατάληξη zumab) μονοκλωνικές ανοσοσφαιρίνες

Χιμαιρικές (mouse–human) (κατάληξη ximab) μονοκλωνικές ανοσοσφαιρίνες

Σύμπλεκτες πρωτεΐνες(κατάληξη cept)

Ενέσιμα φάρμακα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΕΝΑΝΤΙ ΙΝΤΕΡΛΕΥΚΙΝΩΝ

Other Biologicals

ΠΡΟΛΗΨΗ ΒΛΕΝΝΟΓΟΝΙΤΙΔΟΣ
ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ

Στοματική υγιεινή

Μαλακές οδοντόβουρτσες

Water jets για αιματολογικές νόσους

OXI CHX

ΒΛΕΝΝΟΓΟΝΙΤΙΔΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ

Αντιβιοτικά ευρέος φάσματος

Κορτιζόνη (χαμηλές δόσεις κατά κανόνα)

Βιταμίνες συμπλέγματος  Β

Ψευδάργυρος

(Λάσκαρης \,Θεραπευτική Νόσων Στόματος 2005)

Anti-TNFA (certolizumab pegol )
έλκωση τύπου αφθας

ΚΑΝΤΙΝΤΙΑΣΗ
(Ασθενής με etanercept)

ΑΛΛΑ ΦΑΡΜΑΚΑ

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΟΣΤΕΟΝΕΚΡΩΣΗΣ ΑΠΟ ΦΑΡΜΑΚΑ

Ανάλογη του σταδίου

Αντιμικροβιακά τοπικά και συστηματικά

Χειρουργικός καθαρισμός

Laser , teriparatide, laser καθοδηγούμενα από το VELSCOPE, fibrin rich in growth factors

ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ

Ουδετεροπενία

 σε ενήλικες  ορίζεται ως μια καταμέτρηση των 1700 ή λιγότερα ουδετερόφιλα ανά μικρολίτρο αίματος.

Κίνδυνος λοίμωξης βάση του απόλυτου αριθμού των ουδετερόφιλων (ANC)

ANC μεγαλύτερος από 1500 Δεν υπάρχει αυξημένος κίνδυνος λοίμωξης

ANC 1000-1500 Ελαφρά αύξηση του κινδύνου λοίμωξης

ANC 500-1000 Μέτρια αύξηση του κινδύνου λοίμωξης

ANC 100-500 Υψηλός κίνδυνος λοίμωξης

ANC μικρότερος από 100 Εξαιρετικά υψηλός κίνδυνος λοίμωξης

ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΥΓΙΕΙΝΗ -ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΑ ΑΝΤΙΒΙΩΣΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΥΚΗΤΙΑΣΙΚΗ ΑΓΩΓΗ- ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΟΓΚΟΛΟΓΟΥ ΓΙΑ ΠΟΙΑΔΗΠΟΤΕ ΕΠΕΜΒΑΣΗ ΣΤΟ ΣΤΟΜΑ

  

ΣΥΝΟΨΗ

ΑΝΤΙ tnf –α

 Λίγες παρενέργειες-Προσοχή στις λοιμώξεις

ΠΡΟΣΟΧΗ  anti-RANKL and anti VEGF-ΟΣΤΕΟΝΕΚΡΩΣΗ

Rituximab

 ΧΡΗΣΗ ΣΕ Πέμφιγα –Προσοχή λοιμώξεις

Aναφέρουμε ύποπτες βλάβες στον ΕΟΦ

ΠΡΟΣΟΧΗ σε επεμβατικές εργασίες συνεννόηση με θεράποντα ιατρό

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Georgakopoulou, E. A., Andreadis, D., Arvanitidis, E., & Loumou, P. (2013). Biologic agents and oral diseases--an update on clinical applications. Acta dermatovenerologica Croatica: ADC, 21(1), 24.

Georgakopoulou, E. A., & Scully, C. (2014). Orofacial adverse effects of biological agents. Journal of investigative and clinical dentistry.

Georgakopoulou, Eleni A., et al. "Oral non-Hodgkin’s lymphoma in a patient with rheumatoid arthritis treated with etanercept and methotrexate." Journal of clinical and experimental dentistry 7.1 (2015): e180.

Georgakopoulou, E., and C. Scully. "Biological agents: what they are, how they affect oral health and how they can modulate oral healthcare." British dental journal 218.12 (2015): 671-677.

ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ ΠΟΛΥ.


Οδηγίες στοματικής φροντίδας για όλους τους ασθενείς που θα υποβληθούν σε κυτταροτοξικές χημειοθεραπείες ή και ακτινοθεραπεία (ισχύει και για ασθενείς που θα κάνουν θεραπεία IV διφωσφονικά)

Προ της θεραπείας

Έλεγχος από Οδοντίατρο, πανοραμική ακτινογραφία γνάθων, θεραπεία ουλίτιδας εξαγωγή δοντιών με κακή πρόγνωση, φθορίωση

Καθημερινή στοματική υγιεινή

Μαλακή οδοντόβουρτσα (όπως Elgydium 7/100)

Χρήση Unisept  buccal oral drops

(πρωί βράδυ μετά το βούρτσισμα)

Αν υπάρχουν ήπιες ενοχλήσεις –ΧΩΡΙΣ εμφανείς βλάβες (ελκώσεις-διαβρώσεις) στοματοπλύσεις με ΚΡΥΟ χαμομήλι ή Soluket 1,6% πολλές φορές την ημέρα

Αποφυγή χρήσης λευκαντικής οδοντόπαστας , χρήση οδοντόπαστας με υψηλή συγκέντρωση φθορίου (Duraphat 5000ppm)

ΠΡΟΣΟΧΗ

Αν παρουσιαστεί έλκωση ή διάβρωση (πληγή) στο στόμα ενημερώστε άμεσα το Στοματολόγο και τον Ογκολόγο που σας παρακολουθούν.

ΤΗΛΕΦΩΝΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ:….



_____________________________________________________________________________________


ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΡΟΔΟΣ 2015


Ελκώσεις στόματος
 Διλήμματα στη διαγνωστική και θεραπευτική απόφαση

Δ. Μαλάμος

Ε. Στουφή

Π. Λούμου

Ε. Γεωργακοπούλου

Σύνοψη


Eλκώσεις στοματικού βλεννογόνου

Τα πιο συνήθη έλκη είναι το τραυματικό και οι άφθες

 

Μονήρες έλκος που επιμένει περισσότερο από 2

     εβδομάδες μπορεί να σημαίνει κακοήθη νεοπλασία

Χρόνια έλκη παραπέμπουν σε συστηματικά νοσήματα

    (π.χ. δερματοβλεννογόνια, βακτηριακές ή συστηματικές μυκητιασικές λοιμώξεις)

Υποτροπιάζοντα έλκη: πιο σύνηθες αίτιο είναι οι άφθες

Πολλαπλά έλκη με οξεία εμφάνιση παραπέμπουν σε

    άφθες ή σε ιογενή αιτιολογία

Οξεία Έλκωση

Μονήρης

                

                        ΟΧΙ                                    ΝΑΙ

                    Άφθες                             Τραύμα

           Λοίμωξη          ‘Aφθα

      Πολύμορφο ερύθημα                Έγκαυμα

                                                             Περιστεφανίτις

                                                             Αλλεργία

                                          Λοίμωξη

Υποτροπιάζοντα έλκη

έναρξη στην παιδική ηλικία/ενήλικες ;

ΝΑΙ

     Βλάβες και εκτός στόματος ή πυρετός

                    ΟΧΙ

Άφθες

Αυτοτραυματισμός

ΟΧΙ

Άφθες

Σύνδρομο Αδαμαντιάδη-Behcet

Αιματολογική νόσος (ουδετεροπενία, λευχαιμία)

Αυτοάνοσο σύνδρομο

Φλεγμονώδης νόσος εντέρου

Ελκώσεις στοματικού βλεννογόνου
Διαφορική Διάγνωση

Μονήρες Έλκος

Άφθα

Τραυματικό έλκος

Ακανθοκυτταρικό Ca

ΔΕΛ

Ομαλός Λειχήνας

Λοιμώξεις (σύφιλη, HIV, φυματίωση, μυκητιάσεις)

Φάρμακα

Λέμφωμα

Νεκρωτική Σιαλοαδενομεταπλασία

Ηωσινόφιλο  έλκος

Πολλαπλά  Έλκη

Άφθες

Σύνδρομο Αδαμαντιάδη-Behcet

Φάρμακα

Πολύμορφο Ερύθημα

Πέμφιγα

Πεμφιγοειδές

Ελκονεκρωτική Ουλίτιδα

Λοιμώξεις (HSV1, σύφιλη, HIV)

Αiματολογικά

Γαστρεντερολογικά

Κοκκιωματώδης ουλίτιδα



_____________________________________________________________________________________



Ελένη Α. Γεωργακοπούλου

Στοματολόγος –Ιατρός –Οδοντίατρος

MSc Oral Medicine Eastman Dental Institute, UCL,

Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ

Ορισμός

Κοκκιωματώδης ουλίτιδα είναι μια σχετικά σπάνια, χρόνια φλεγμονώδης διαταραχή των ούλων ΑΓΝΩΣΤΗΣ ΑΙΤΙΑΣ

Συγκεκριμένο ιστοπαθολογικά μοτίβο:   

εστιακή συλλογή από ιστιοκύτταρα

έντονη λεμφοκυτταρική διήθηση

εντοπίζονται καλοσχηματισμένα ιστιοκυτταρικά κοκκιώματα με πολυπύρηνα γιγαντoκύτταρα.

Ταξινόμηση περιοδοντικών νόσων και καταστάσεων

Ι. Νόσοι των ούλων

Α. Νόσοι των ούλων οφειλόμενες στη μικροβιακή πλάκα

Β. Νόσοι των ούλων μη οφειλόμενες στην οδοντική μικροβιακή πλάκα

ΙΙ. Νόσοι του περιοδοντίου

Α. Χρόνια περιοδοντίτιδα βραδείας εξέλιξης

Β. Χρόνια περιοδοντίτιδα ταχείας εξέλιξης

 Γ. Περιοδοντίτιδα επηρεαζόμενη από γενικά νοσήματα

Δ. Νεκρωτικές παθήσεις

Ε. Αποστήματα του περιοδοντίου

 ΣΤ. Περιοδοντίτιδα συνδυαζόμενη με ενδοδοντικά προβλήματα

Ζ. Ανωμαλίες και καταστάσεις σχετιζόμενες με την ανάπτυξη και τη διάπλαση

(Armitage GC. Development of a classification system for periodontal diseases and conditions. Ann Periodontol 1999; 4: 1–6.

. Μαντζαβίνος Ζ, Βρότσος Ι, Κλινική Περιοδοντολογία Αθήνα 2002.

Κομπόλη Μ ,  Μουζακίτη εΟδοντοστοματολογική Πρόοδος 2009, 63 (1): 16-34

Gingival I. diseases

Plaque A. induced

 B.Non-plaque induced

Chronic II. periodontitis

Localized A.

Generalized B.

Aggressive III. periodontitis

Localized A.

Generalized B.

 IV.Periodontitis as a manifestation of systemic disease

Necrotizing V. periodontal diseases

Abscesses VI. of the periodontium

 VII.Periodontitis associated with endodontic lesions

Developmental VIII. or acquired deformities and conditions.

Highfield, J. (2009), Diagnosis and classification of periodontal disease. Australian Dental Journal, 54: S11–S26. doi: 10.1111/j.1834-7819.2009.01140.

Προϋποθέσεις διάγνωσης

Πρέπει να αποκλείσουμε ότι είναι:

εντοπισμένη εκδήλωση στα ούλα συστηματικής κοκκιωματώδους νόσου (νόσος του Crohn, σαρκοείδωση, φυματίωση,σύνδρομο Melkersson-Rosenthal, χρόνια κοκκιωματώδης νόσος)

ιστική αντίδραση σε ξένο σώμα που μπορεί να είναι οδοντιατρικό υλικό ή όχι

Μη ειδική κοκκιωματώδης ουλίτιδα

Κλινική εικόνα

Προσβάλλει κυρίως τα ελεύθερα ούλα (παρυφές και μεσοδόντιες θηλές)

Εντοπισμένη σε 2-3 δόντια ή γενικευμένη σε μεγαλύτερη έκταση

Τα ούλα είναι ελαφρώς διογκωμένα και ερυθρά, και

Υπάρχει ευαισθησία στη μάσηση τροφών και την ψήκτριση των δοντιών

Γενικευμένη Κοκκιωματώδης Ουλίτις

Εντοπισμένη Κοκκιωματώδης Ουλίτις

Διαφορική Διάγνωση

Διαγνωστική  Προσέγγιση

1. έλεγχος φλεγμονής –αποκλεισμός ουλίτιδας από μικροβιακή πλάκα

 (αποτρύγωση, χρήση στοματικών δ/των Ο2 πχ Unisept, CHX πχ Periokin, άριστη υγιεινή από ασθενή)

2. επανεξέταση για έλεγχο βλαβών

3. βιοψία- ιστολογική εξέταση

4. άλλη διερεύνηση

Διάγνωση

Τα κλινικά χαρακτηριστικά δεν είναι ειδικά.

Συνεκτίμηση άλλων ενδοστοματικών ή εξωστοματικών ευρημάτων

 (έλκη, υφή πλακόστρωτου, διόγκωση χειλέων )

Απαιτείται λεπτομερές ιστορικό και εργαστηριακές εξετάσεις για αποκλεισμό συστηματικής κοκκιωματώδους νόσου.

Η διάγνωση τεκμηριώνεται μόνο με τη διενέργεια βιοψίας και την ιστολογική εικόνα.

Εργαστηριακές Εξετάσεις

Γεν. Αίματος

ΤΚΕ

CRP

SACE

Μοριακό έλεγχο

Ουρία, κρεατινίνη  

Αλβουμίνη, ανοσοηλεκτροφόρηση

Ηπατικές δοκιμασίες

Ορολ. Έλεγχο για κοιλιοκάκη.

Κοπρανοκαλλιέργειες ( Salmonella, Shigella, Yersinia, Campylobacter και C.difficile), Ανίχνευση τοξινών A and B του C. difficile, ¡ Παρασιτολογικός έλεγχος για G. lamblia, E. histolytica

Ενδοσκόπηση πεπτικού

Ro θώρακος

CT θώρακος

Ιστολογική Εξέταση

Η ιστολογική εξέταση εμφανίζει κατά τόπους, στο χόριο, συγκέντρωση ιστιοκυττάρων, λεμφοκυττάρων και πολυπύρηνων γιγαντοκυττάρων (κοκκιώματα)

Μερικές φορές ανιχνεύονται ξένα σώματα (οδοντιατρικά υλικά).

Το καλυπτικό επιθήλιο παρουσιάζειχαρακτήρες υδρωπικής εκφύλισης των κυττάρων  της βασικής στιβάδας και ήπια ακάνθωση.

Ειδικές χρώσεις για οξεαντοχα κα

Θεραπεία

Εξαρτάται από το εάν πρόκειται για αντίδραση ξένου σώματος, οπότε συνιστάται ουλεκτομή

Αν αποτελεί μέρος συστηματικής κοκκιωματώδους νόσου, οπότε η θεραπεία της ουλίτιδας ταυτίζεται με τη θεραπεία της συστηματικής νόσου (πχ αντιφυματικά, αντί-TNF, κορτικοστεροειδή).

Τοπική μη ειδική νόσος (ή μόνη εντόπιση συστηματικής νόσου) κορτικοστεροειδή τοπικά ή συστηματικά( τριαμσινολόνη ή κλομπεταζόλη σε orabase, πρεδνιζολόνη 20-30mg και σταδιακή μείωση )

ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΟΥΛΩΝ ΧΩΡΙΣ ΦΛΕΓΜΟΝΗ ΛΟΓΩ ΜΙΚ.ΠΛΑΚΑΣ

Σύνοψη

Είναι σπάνια μορφή ουλίτιδας (μη σχετιζόμενης με μικροβιακή πλάκα)

Μπορεί να είναι μεμονωμένο εύρημα ή να αποτελεί μέρος συστηματικής νόσου(ιστ. Κοκκιώματα)

Τα κλινικά χαρακτηριστικά δεν είναι ειδικά

Η διάγνωση τίθεται με διενέργεια βιοψίας και τα ιστολογικά ευρήματα

Μπορεί να χρειαστεί εκτεταμένη διερεύνηση από ιατρούς πολλών ειδικοτήτων

Αναφορές

Nonspecific Granulamotous Gingivitis: A Case ReportYıldırım, Benay et al. Oral Surgery, Oral Medicine, Oral Pathology and Oral Radiology , Volume 119 , Issue 3 , e118

Λάσκαρης Γ. «Κλινική Στοματολογία» 2012, Λίτσας, Αθήνα


_____________________________________________________________________________________

E-stomatologos.gr E-stomatologos.gr